Tin giả lan nhanh, ngưỡng miễn dịch cộng đồng, thư dây chuyền, phép tính kim tự tháp lừa đảo, lò phản ứng và hệ số k, tuyết lở, cháy rừng, sáu bậc phân cách: nhận ra để tự bảo vệ.
Lan truyền dây chuyền
Nghiên cứu MIT đăng trên Science 2018: tin sai trên Twitter được chia sẻ lại nhiều hơn khoảng 70%, tin đúng mất gấp sáu lần thời gian mới tới 1.500 người.
Lan truyền dây chuyền
Ngưỡng miễn dịch cộng đồng bằng 1 − 1/R0. Sởi có R0 khoảng 12–18 nên cần khoảng 92–94% dân số có miễn dịch, tức mục tiêu tiêm phủ quanh 95% cho cả hai mũi.
Lan truyền dây chuyền
Thư dây chuyền đòi người nhận gửi tiếp kèm lời hứa may và lời doạ xui. Gửi cho 10 người thì tới bậc thứ 11 đã cần 10 tỉ người, hơn cả dân số thế giới.
Lan truyền dây chuyền
Mô hình kim tự tháp lấy tiền người vào sau trả người vào trước. Nếu mỗi người tuyển 6 người, tầng 14 cần hơn 13 tỉ người và tầng đáy luôn chiếm khoảng 5/6.
Lan truyền dây chuyền
Lò điện hạt nhân giữ hệ số nhân neutron k đúng bằng 1: mỗi phân hạch uranium-235 sinh đúng một phân hạch kế tiếp. Neutron trễ giúp chuỗi đủ chậm để điều khiển.
Lan truyền dây chuyền
Tuyết lở tấm xảy ra khi lớp tuyết yếu bên dưới sập, vết nứt lan hàng chục mét mỗi giây và cả tấm tuyết trượt xuống; phần lớn ở sườn dốc khoảng 30–45 độ.
Lan truyền dây chuyền
Cháy rừng lan nhanh khi nhiên liệu khô, gió mạnh và lửa đi lên dốc: mỗi 10 độ dốc tăng tốc độ lan gấp khoảng đôi, gấp đôi thời gian cháy thì gấp bốn diện tích.
Lan truyền dây chuyền
Theo mô hình Daley–Kendall 1964, người kể tin đồn thôi kể khi gặp người đã biết, nên tin đồn tự dừng khi vẫn còn khoảng 20% cộng đồng chưa từng nghe tới.
Lan truyền dây chuyền
Sáu bậc phân cách: hai người bất kỳ nối nhau qua khoảng sáu người quen. Milgram đo được 5,2 người trung gian năm 1969, Facebook năm 2016 đo khoảng 3,57 bước.
Lan truyền dây chuyền
Trong phản ứng dây chuyền, gốc hoạt động phản ứng xong lại tái sinh. Một nguyên tử clo trên tầng bình lưu có thể phá khoảng 100.000 phân tử ozone trước khi bị k
